Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV tập trung vào việc đổi mới và nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng trong tình hình mới

1. Đánh giá tình hình

• Kết quả đạt được: Sau gần 20 năm thực hiện Nghị quyết 14-NQ/TW, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường mạnh mẽ, tạo chuyển biến rõ nét trong hệ thống chính trị. Kỷ luật Đảng được thực hiện nghiêm minh theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
• Hạn chế: Một số nơi còn thiếu quyết liệt, thiếu trọng tâm; tự kiểm tra và giám sát thường xuyên vẫn là khâu yếu. Vẫn còn tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm trong thi hành kỷ luật.
• Nguyên nhân: Nhận thức của một số người đứng đầu chưa sâu sắc; cơ chế, chính sách trên một số lĩnh vực (như đất đai, tài chính) chưa đồng bộ; năng lực cán bộ kiểm tra có nơi chưa đáp ứng yêu cầu.

2. Quan điểm và Mục tiêu

• Quan điểm: Kiểm tra, giám sát là phương thức lãnh đạo quan trọng, là công cụ kiểm soát quyền lực và là cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn. Công tác này phải được tiến hành chủ động, kịp thời, công tâm và gắn chặt với công tác cán bộ.
• Mục tiêu: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm soát quyền lực; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực và sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức; giữ vững kỷ cương để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

3. Nhiệm vụ và Giải pháp trọng tâm

• Nâng cao nhận thức: Coi kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên của cấp uỷ và người đứng đầu; công khai kết quả kiểm tra để giáo dục và răn đe.
• Hoàn thiện quy định: Rà soát, sửa đổi các quy định của Đảng và pháp luật Nhà nước để bảo đảm sự đồng bộ, liên thông, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc khoảng trống pháp lý.
• Đổi mới phương pháp:
  • Chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, cảnh báo sớm các vi phạm ngay từ khi mới manh nha.
  • Tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề và kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, đặc biệt ở các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực.
  • Xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
• Chuyển đổi số: Thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong ngành Kiểm tra; ứng dụng công nghệ để kiểm tra trên dữ liệu nhằm bảo đảm khách quan và rút ngắn thời gian.
• Kiện toàn bộ máy và cán bộ: Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra liêm chính, chuyên nghiệp, có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực trọng yếu; có chính sách đãi ngộ phù hợp để thu hút nhân tài.
• Tăng cường phối hợp: Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan kiểm tra với các cơ quan tham mưu, thanh tra, kiểm toán và phát huy vai trò giám sát của Nhân dân.

4. Tổ chức thực hiện

• Nghị quyết giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan Trung ương (Ban Tuyên giáo, Ban Tổ chức, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương…) và các cấp uỷ địa phương trong việc quán triệt, xây dựng chương trình hành động và theo dõi, đôn đốc thực hiện.